Egipt - Luksor

Luksor - miasto położone w południowej części Egiptu nad Nilem ok. 670 km od Kairu. W czasach starożytnych w tym miejscu rozciągała się część Teb. Od części północnej, gdzie znajduje się dzisiejsze Karnak oddzielona jest kanałem. Z turystycznego punktu widzenia Luksor jest jednym z najpopularniejszych miast w Egipcie. Miejsce to nosi miano największego muzea na świecie usytuowanego na świeżym powietrzu.

Luksor wpisano na Listę światowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 r.

Do najważniejszych zabytków tego miejsca zalicza się ruiny świątyń w Karnaku oraz w Luksorze, Dolinę Królów, krypty i posągi pochodzące z czasów starożytnych.

Będąc w Luksorze warto zwiedzić:

Zabytki wschodniego brzegu:

 

1) Świątynia Luksorska - uważana jest za jeden ze znaczących zabytków tebańskich. Znajduje się w samym centrum Luksoru. Ze Świątynią w Karnaku połączona jest Aleją Sfinksów o długości ok. 3 km. Centralna jej część została zbudowana przez faraona Amenhotepa III, następnie rozbudowywana była przez takich władców jak: Tutanchamona, Horemheba, Ramzesa II oraz Aleksadra Wielkiego. Przed Świątynią za czasów panowania faraona Ramzesa ustawiono ogromne, mające po ok. 65 m szerokości pylony ozdobione reliefami o tematyce batalistycznej. Przed nimi ustawiono 6 monumentalnych posągów władcy, jego żony Nefertari, córki oraz dwa wysokie na 25 m obeliski. Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie 2 posągi  (trzeci został odrestaurowany). Jeden z obelisków został wywieziony do Paryża i postawiony w 1836 roku na Placu Zgody. Za pylonami usytuowany jest dziedziniec Ramzesa II oraz kaplica Hatszepsut i meczet Abu Al Hagaga. W kolejnej części świątyni znajduje się kolumnada Amenhotepa, w której postawiono dwie monumentalne figury Ramzesa (łączy ze sobą dziedziniec Ramzesa z dziedzińcem Amenhotepa). Każda z kolumn posiada głowicę w kształcie rozwiniętych kwiatów papirusu. Dalej znajduje się sala hypostylowa oraz najstarsza część świątyni, którą jest sanktuarium. Miejsce to poświęcone zostało tebańskim bóstwom: Amonowi, Chonsu oraz Mut.
Świątynię można zwiedzać codziennie w godzinach od 6 - 21. Wstęp jest płatny.

 

2) Świątynia Amona-Re - znajduje się ok. 3 km od centrum Luksoru w miejscowości Karnak. Sama świątynia jak i budowle powstałe wokół niej uznawane są za najbardziej niezwykłe zabytki Egiptu i powstawały łącznie przez kilkaset lat.

 

Karnak w czasach starożytnych był "Miejscem Wybranym", czyli jednym z najważniejszych ośrodków religijnych oraz intelektualnych.

Zespół Świątyń jest tak duży, że praktycznie niemożliwe jest jego całościowe poznanie w ciągu jednego czy dwóch dni. Najlepiej zatem wybrać się na zwiedzanie  z rana, aby podziwiać kamienie, posągi i płaskorzeźby, jak są oświetlane promieniami wschodzącego słońca.

 

 

3) Muzeum Mumifikacji - niewielkie muzeum położone nad brzegiem Nilu. Miejsce, które przybliża proces  mumifikacji. Wśród eksponatów można podziwiać mumię władcy z XXI dynastii, a także zmumifikowane zwierzęta.  Można zobaczyć oraz zapoznać się z narzędziami, które służyły do mumifikowania z ich dokładnym opisem.
Muzeum czynne jest codziennie od 9 - 13 i od 17 - 21. Wstęp płatny.

 

Zabytki zachodniego brzegu:

1) Dolina Królów (Biban al-Muluk) - miejsce pochówku władców starożytnego Egiptu położne jest w dolinie na terenie Teb Zachodnich. Znajdują się tutaj grobowce królów panujących w okresie od XVIII do XX dynastii. Pierwszym faraonem, który wybudował miejsce spoczynku w tym miejscu był Totmes I. Nekropolia w Dolinie Królów składa się z grobów wykutych w skale połączonych ze sobą ciągiem korytarzy oraz sal. Do tej pory znane są 62 skalne groby.

 

W czasach panowania XX dynastii powszechne były włamania i ograbianie grobowców - odpowiadali za to głównie rzemieślnicy oraz nadzorcy. Te wydarzenia przyczyniły się do przenoszenia mumii w pobliskie góry. Miało to na celu ochronę przed zbezczeszczeniem.

Do zwiedzania udostępniono jedynie kilka grobowców. Do krypt prowadzą bogato ozdobione korytarze, a  wejście udekorowane jest napisami oraz malowidłami nawiązującymi do literatury pogrzebowej i Księgi Umarłych.

 

W Dolinie Królów znajdują się m.in. takie grobowce jak:

  • Tutanchamona - jest to jedyna niewielka krypta, która nie została w przeszłości obrabowana. Odnaleziono ją z całym wyposażeniem w 1922 roku przez Howarda Cartera. Mumia króla tkwiła w sarkofagu  wykonanego z kwarcytu, w trzech złotych trumnach wysadzanych klejnotami włożonych jedna w drugą. W grobowcu znajdował ok. 5000 drogocennych przedmiotów takich jak: złocony rydwan, łoża, krzesła, pokryte złotem podgłówki, alabastrowe wazy, lampy, sandały, posągi, amulety oraz broń. Większość zachowała się w dobrym stanie do dnia dzisiejszego i wystawiana jest w Muzeum Egipskim w Kairze.Wejście do grobowca jest dodatkowo płatne.
  • Setiego I - największy a zarazem najpiękniejszy grobowiec położony w Dolinie Królów. Został odnaleziony w 1817 roku przez Giovanniego Belzoniego. Wnętrze składa się z komnat połączonych rampami oraz schodami. Swoje piękno zawdzięcza ścianom, które pokryte są licznymi freskami oraz symbolami astronomicznymi. Sarkofag znajduje się w Muzeum sir Johna Soane'a w Londynie. Grobowiec nie jest udostępniony do zwiedzania.
  • Amenhotepa II - grobowiec odnaleziono w 1898 roku pod kierownictwem Victora Loreta. Charakteryzuje się długim tunelem, dużą ilością stopni prowadzących w dół, co sprawiło, że uznawany jest za najgłębszy grób w dolinie. Ściany komnaty pokryte są freskami przedstawiającymi sceny z Księgi o zaświatach (Amduat) oraz faraona przed Ozyrysem, Anubisem i Hathor. Syfit ozdobiono malowidłem, które przedstawia  rozgwieżdżone niebo. W grobowcu oprócz sarkofagu odnaleziono również mumie władców pochodzących z czasów XVIII, XIX oraz XX dynastii.
  • Ramzesa III - został odnaleziony w 1828 roku przez Jean-François Champollion. Wnętrze okryte jest pięknymi malowidłami przedstawiającymi sceny z życia codziennego. Grobowiec do dnia dzisiejszego zachował się w dobrym stanie. Sarkofag samego faraona wystawiany jest w muzeum w Luwrze.
  • Ramzesa VI - grobowiec, który nigdy nie został ukończony. Korytarz ozdobiony polichromiami  przedstawiającymi Księgi Bram, Jaskiń i Nieba prowadzi przez salę kolumnową do nieukończonej komory  grobowej.

 


2) Dolina Królowych - miejsce, w którym chowano żony faraonów oraz niektórych książąt. Nekropola położona jest na terenie Teb Zachodnich na południe od Doliny Królów. Większość grobowców jest mocno zniszczona oraz niedostępna dla zwiedzających. Do najpiękniejszych i wartych odwiedzenia zalicza się grobowiec Nefertari (żona Ramzesa II).

 

Został odnaleziony w 1904 roku, natomiast po raz pierwszy można go było zwiedzić po przeprowadzonej renowacji w 1995 rok.

W środku można przebywać zaledwie 10 minut. Wstęp do grobowca królowej Nefertari jest płatny.

 

Dwa ciekawe pochówki znajdujące się w Dolinie Królowych należą do dwóch synów Ramzesa III - Amonherchopszefa i Chaemuaseta. Ozdobione są wielobarwnymi polichromiami, które odnoszą się do obrzędów religijnych związanych z przejściem w zaświaty.

 

Dolina Królowych została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 roku.

 

3) Ramesseum - ruiny śwątyni Ramzesa II położone są na ternie Teb Zachodnich. Do dnia dzisiejszego zachowały się filary przedsionka Ramesseum, lężaca część kolosa Ramzesa II, pylony, na których uwieczniono bitwę pod Kadesz, wizerunek Tota oraz boga skrybów z głową ibisa. Zobaczyć można również ruiny pałacu.

 

4) Medinet Habu - zespół ruin położonych na przeciwko Luksoru na lewym brzegu Nilu. Do kompleksu budowli zalicza się potężną świątynię grobową, pałac Ramzesa III, zespół świątyń Totmesa III oraz kaplice związane z kultem Amona. Najpiękniejszym zabytkiem jest Brama Południowa  zbudowana w stylu syryjskim. Większość zabudowań posiada charakter obronny, które niegdyś wzorowano na kananejskich fortecach. Najlepiej zachowanym zabytkiem Medinet Habu jest świątynia Ramzesa III. Dużą część dekoracji stanowią malowidła o tematyce batalistycznej, które przedstawiają walkę faraona z tzw. Ludami Morza. Zachowało się również kilka posągów Ozyrysa i barwne płaskorzeźby znajdujące się pod zachodnią kolumnadą.
Medinet Habu można zwiedzać codziennie w godz. 8 - 17 za opłatą.

 

5) Kolosy Memnona - posągi przedstawiające wizerunek faraona Amenhotepa III siedzącego na tronie. Mają wysokość ok. 17 m i ważą ok. 800 ton każdy. Postawienie kolosów datuje się na ok. 1370 r.p.n.e. Ustawione są w Tebach Zachodnich wśród pól trzcinowych. Jest to jedyna pozostałość po świątyni Amenhotepa III. Kolosy wykuto z bloków skalnych kwarcytu. Przednia strona posągów na wysokości tronu ozdobiona jest małymi figurami kobiet, które przedstawiają żonę faraona Teja oraz jego matkę Mutemuja. Na tylniej części kolosów można dostrzec relief oraz imię faraona.

 

6) Świątyna Hatszepsut (Świątynia Milionów Lat) - budowla sakralna położona u podnóża ściany skalnej w Deir el-Bahari (Teby). Została zbudowana w XV w.p.n.e. jako świątynia grobowa królowej Hatszepsut. Składa się z trzech tarasów z kolumnadami, które połączone są ze sobą rampami procesyjnymi. Droga do najniższego tarasu prowadziła między posągami sfinksów a obeliskami. Ściany za kolumnadami ozdobione były płaskorzeźbami, przedstawiającymi jej sceny z życia od narodzin do podbojów. Na górnym tarasie niegdyś znajdowały się wejścia do Komór Odrodzenia Hatszepsut.

 

W 1961 roku pod kierownictwem Kaziemierza Michałowskiego rozpoczęto rekonstrukcję świątyni. W 2002 roku została otwarta dla zwiedzających.

Po dokonanej rekonstrukcji wyższa rampa została udostępniona dla turystów. Warte zobaczenia są również piękne płaskorzeźby znajdujące się w sanktuariach: królowej Hatszepsut oraz słońca.

Galeria - Luksor

  • 001_swiatynia_luksor

Aleja Sfinksów

  • aleja_sfinksow_0

Dolina Królów

  • 001_dolina_krolow

Galeria - Karnak

  • 001_karnak

Kolos Memnona

  • 001_kolosy_memnona

Sala Hypostylowa

  • 001_sala_hypostylowa

Świątynia Hatszepsut

  • 001_swiatynia_hatszepsut

Świątynia Amona Re

  • 001_swiatynia_amona_re